نوجوانی یكی از مهمترین و پُر ارزش ترین دوره های زندگی هر فرد محسوب میشود زیرا سرآغاز تحولات و دگرگونی های جسمی و روانی در اوست و «بلوغ» نقطه عطفی در گذر زندگی او از مرحله كودكی به بزرگسالی است. دوره نوجوانی به گروه سنی ۱۰ تا ۱۹ سالگی اطلاق می شود و در اكثر كشورهای جهان به خصوص كشورهای در حال توسعه، بخش قابل توجهی از جمعیت را نوجوانان تشكیل می دهند. با توجه به این واقعیت كه نوجوانان، پدران و مادران فردا هستند پرداختن به مسائل بهداشتی شان (به خصوص بهداشت روان آنان) نه فقط برای خود آنها بلكه برای خانواده ها، جامعه و نسل آینده سودمند است و در برنامه توسعه هر كشوری می بایست به مسائل آنها توجه خاص شود.
در زمینه برخورد با پدیده بلوغ جنسی و تغییرات جسمانی و روانی متعاقب آن هر اندازه آگاهی نوجوانان ما بیشتر باشد نتایج مبحث این مرحله از زندگی در مسیر آینده نوجوان بیشتر است ،آگاهی نداشتن و یا عدم آگاهی كامل و صحیح، نوجوانان را گیج و سردرگم می كند و این حالات نتایج منفی و زیانباری به دنبال خواهد داشت.
والدین و مربیان وظیفه دارند اطلاعات كافی در خصوص تغییراتی كه در طول و به دنبال بلوغ جنسی در نوجوان اتفاق می افتد به تدریج و با استمرار ارائه كنند. عدم ارائه اطلاعات كافی و صحیح در مورد بلوغ باعث می شود كه نوجوان از منابع دیگر كه معمولاً انحرافی است، اطلاعات كسب كند و این اطلاعات غلط می تواند او را به انحراف كشاند.

                        
والدین و مربیان از یك تا دو سال قبل از بلوغ كامل نوجوان می بایستی اقدامات زیر را انجام دهند :
- او را آماده كنند كه به زودی و به تدریج تغییراتی را در جسم و روان خود احساس خواهد كرد.
- به طرق مختلف او را مطمئن كنند كه تغییرات ایجاد شده طبیعی است.
- از این كه این تغییرات در او شروع شده به او تبریك بگویند و خاطر نشان كنند كه دوره ی جدیدی در زندگی او آغاز شده است.
- به او یادآوری نمایند كه این تغییرات در جهت تكامل فردی و قدمی به سوی اجتماعی شدن اوست به همین دلیل وظایف فردی و اجتماعی جدیدی برای او منظور شده است.
- خاطر نشان كنند كه این تغییرات قطعاً شروع می شود اما زمان دقیق و مشخصی ندارد؛ بنابراین اگر دیرتر از دیگران هم شروع شود یك امر طبیعی است.
-به او بگویند كه تغییرات جسمانی همراه با تغییرات روانی خواهد بود ، این تغییرات روانی در سه بُعد هیجانی، خـُلقی و رفتاری اتفاق می افتد.
نكته مهم در دوره بلوغ برقراری ارتباط صحیح با نوجوان است، كودك دلبند دیروز شما با تغییراتی كه در جسم و روانش روی می دهد پا به دوران بزرگسالی می نهد. به دلیل این كه او می خواهد هویت جدیدی را برای خودش به دست آورد، طبیعی است كه در برقراری رابطه با او مشكلاتی برای شما به وجود آید.
برای این كه روابط شما والدین و مربیان با فرزند یا دانش آموز نوجوانتان صمیمانه تر و گرمتر باشد، لازم است كه به نكات زیر توجه كنید:
● پذیرش نوجوانان
گام اول برای ایجاد و تحكیم یك رابطه دوستانه و صمیمی با نوجوان این است كه او را با همه كمی ها و كاستیهایش قبول داشته باشید. كاستی های رفتاری او را همچون نقاط قوت و تواناییهایش بپذیرید و او را به عنوان فردی كه دارای استقلال، سلیقه های خاص و عقاید قابل ارائه است، نگاه كنید. احساساتش را بپذیرید و اعتماد به نفس او را با كم اهمیت جلوه دادن اشتباهات و تقدیر از كارهای پسندیده اش بالا ببرید.
●نوجوانانتان رادرک کنید
درك و برداشت شما از زندگی و مسائل آن متفاوت از برداشتی است كه نوجوان دارد. او زندگی را به ساده ترین وجه ممكن می نگرد، به طوری كه عقایدش برای شما پوچ و مسخره است. نسبت به عقایدش بی اهمیت نباشید وی را مورد تمسخر قرار ندهید. چرا كه این استهزاء به تداوم رابطه عاطفی با فرزندان لطمه می زند.
● ارتباط را دو طرفه كنید
در بسیاری از اوقات و به دلایل گوناگون ممكن است شما والدین و مربیان به نوجوان بگویید كه چه بكند و چه نكند و از او توقع حرف شنوی نیز داشته باشید. این برخورد با نوجوان كه حاكی از ارتباط یك طرفه، معیوب و غیرقابل دوام است، منجر به سركشی و عصیان نوجوان در برابر دستورات شما می شود و به رابطه عاطفی و صمیمانه بین شما و او لطمه می زند. در این مواقع بهتر است در برخورد با نوجوان، هر زمان كه سخنی را گفتید از او نیز سخنی بشنوید و نظر او را نسبت به وظایف محوله اش جویا شوید.